[1] Krótka historia Kościoła katolickiego w Korei
1. Tło powstania Kościoła
- Różne teksty katolickie napisane w języku chińskim przez misjonarzy w Chinach zaczęły pojawiać się w Korei od początku XVII wieku.
- Książki te zostały przyjęte przez uczonych z grupy „Namin”, którzy z zainteresowaniem je studiowali. Stymulowało to ruch „praktycznej nauki” (silhak) i wprowadziło nowy nurt kulturowy zwany Seohak, „nauką zachodnią”.
- Prawdziwe znaczenie „Pana Nieba” (Cheonjusilui), czyli Boga, zostało zaczerpnięte z Katechizmu Katolickiego Matteo Ricci i wprowadzone do Korei przez uczonego Yi Sugwanga. Oprócz czysto akademickiego zainteresowania zaczęły pojawiać się studia, które w „Seohak” odnajdywały prawdę o życiu i wprowadzały w życie jego nauki.
- Hong Yu-han był pierwszym, który około 1770 roku zaczął przestrzegać i praktykować przykazania katolickie. Następnie dzięki studiom prowadzonym w 주어사 (Świątyni Jueosa) wiara zaczęła kiełkować w takich postaciach jak Gwon Cheol-sin, Jeong Yak-jeon i Yi Byeok.
- Nie znajdując odpowiedzi na fundamentalne pytania dotyczące egzystencji w tekstach konfucjańskich, poszukiwali prawdy w zachodnich książkach i zaczęli praktykować normy katolickie, takie jak modlitwa i pokuta.
2. Założenie Kościoła i ustanowienie diecezji
- Za symboliczny początek Kościoła katolickiego w Korei przyjmuje się rok 1784, kiedy Yi Seung-hun przyjął chrzest w Pekinie, a po powrocie do kraju wraz z Yi Byeokiem i Jeong Yak-jeonem utworzył pierwszą wspólnotę wierzących.
- Po powrocie Yi Seung-hun razem z Yi Byeokiem gorliwie studiował doktrynę i zaczął głosić wiarę wśród krewnych i bliskich.
- Od roku 1784 zaczęto udzielać chrztu innym. Ten moment uważa się za narodziny Kościoła w Korei.
- Yi Byeok odwiedził także braci Jeong Yak-jeona i Jeong Yak-yonga, podkreślając konieczność głoszenia Ewangelii.
- Ewangelizacja objęła również warstwę średnią, dzięki czemu do Kościoła weszli tacy ludzie jak Kim Beom-u, Choi In-gil, Choi Chang-hyeon i Ji Hwang.
- Uznając, że dla rozwoju nowej wiary konieczne jest nawrócenie ludzi cieszących się wysokim autorytetem naukowym i społecznym, Yi Byeok udał się do rodu Kwon w Yanggeun, aby głosić im Ewangelię.
- W rezultacie doprowadził do nawrócenia braci Kwon Cheol-sina i Kwon Il-sina.
- Kwon Il-sin stał się żarliwym apostołem Ewangelii i, wraz z Yi Seung-hunem i Yi Byeokiem, został nazwany jednym z „trzech filarów” rodzącego się Kościoła.
- Pod koniec roku 1794 do Kościoła w Korei został potajemnie posłany chiński kapłan ojciec Ju Mun-mo.
- Dzięki gorliwej pracy ojca Ju oraz zapałowi ewangelizacyjnemu wiernych Kościół w Korei szybko się rozwinął.
- W chwili jego przybycia liczba wiernych wynosiła około 4 000, a do roku 1800 wzrosła do 10 000.
- Jednak wielkie prześladowanie z 1801 roku niemal doszczętnie zniszczyło Kościół.
- Ojciec Ju Mun-mo poniósł męczeńską śmierć, a wraz z nim większość przywódców wspólnoty oddała życie za wiarę.
- Wierni, świadomi konieczności obecności kapłanów, rozpoczęli starania o ich sprowadzenie: wysyłali emisariuszy do biskupa w Pekinie, prosząc o przysłanie misjonarzy.
- W latach około 1811 i 1825 wysłano dwa listy do papieża z prośbą o posłanie misjonarzy do Korei.
- W końcu, w 1831 roku, utworzono Wikariat Apostolski Joseon, pierwszy zalążek przyszłego Kościoła koreańskiego.
- Pierwszym wikariuszem apostolskim został mianowany biskup Barthélemy Bruguière, kapłan Towarzystwa Misji Zagranicznych z Paryża.
- W 1837 roku do Korei przybył drugi wikariusz apostolski, biskup Imbert.
- W ten sposób niezależność Kościoła koreańskiego od archidiecezji pekińskiej została w pełni zrealizowana.
3. Kościół w czasach prześladowań
- Już od samego początku Kościół katolicki stał się obiektem represji ze strony władz. W ciągu około stu lat przeszedł ponad dziesięć poważnych fal prześladowań.
- Pierwsze prześladowanie miało miejsce wiosną 1785 roku, kiedy Yi Seung-hun i inni przywódcy Kościoła zostali aresztowani podczas zgromadzenia religijnego.
- Spośród schwytanych tylko Kim Beom-u został zabity: jest on pamiętany jako pierwszy męczennik Korei.
- W 1791 roku Yun Ji-chung i Kwon Sang-yeon, którzy odmówili składania tradycyjnych ofiar przodkom, ponieśli męczeńską śmierć w Jeonju – to wydarzenie znane jest jako Prześladowanie Sin-hae.
- Prześladowanie 1795 roku rozpoczęło się od wydania rozkazu aresztowania ojca Ju Mun-mo; sam kapłan zdołał się ukryć, jednak Yun Yu-il, Choi In-gil i Ji Hwang, pragnąc go chronić, dobrowolnie oddali życie za wiarę. To prześladowanie określa się mianem Prześladowanie Eul-myo.
- Zorganizowane, na szeroką skalę, prześladowania rozpoczęły się wraz z objęciem tronu przez króla Sunjo i tak zwanym Prześladowanie Shin-yu z roku 1801.
- Gdy Kościół rozwijał się dynamicznie, elita rządząca poczuła się przez niego zagrożona i zdecydowała się na brutalną akcję wymierzoną w katolików.
- To prześladowanie wstrząsnęło młodym Kościołem aż do korzeni.
- W jego wyniku ojciec Ju Mun-mo poniósł męczeńską śmierć, a wszyscy główni świeccy przywódcy zostali straceni.
- W tym samym prześladowaniu nawet Yi Seung-hun i Kim Geon-sun, którzy wcześniej formalnie wyrzekli się wiary, zostali skazani na śmierć w ramach politycznej zemsty…
3. Kościół w czasach prześladowań (ciąg dalszy)
- Za czasów królestwa Heonjonga miało miejsce drugie wielkie prześladowanie – Prześladowanie Gi-hae (1839).
- W tym czasie zginęło trzech francuskich misjonarzy: biskup Imbert oraz księża Maubant i Chastan.
- Również wielu czołowych świeckich przywódców Kościoła, takich jak Jeong Ha-sang Paweł, Yu Jin-gil Augustyn i Jo Shin-cheol Karol, poniosło męczeńską śmierć.
- Kolejne prześladowanie, zwane Prześladowaniem Byeong-o (1846), rozpoczęło się od aresztowania księdza Kim Dae-geona Andrzeja.
- Był on pierwszym koreańskim kapłanem; został schwytany podczas prób wyznaczenia drogi morskiej dla misjonarzy przybywających do Korei od strony Morza Żółtego i poniósł męczeńską śmierć.
- Pomimo ponowionych prześladowań, takich jak Prześladowanie Gyeong-sin (1860), Kościół rozwijał się w sposób niezwykły.
- Podczas reżimu Heungseona Daewonguna rozpoczęło się największe w historii prześladowanie przeciwko wiernym – Prześladowanie Byung-in (1866), które trwało niemal dziesięć lat.
- W tym czasie zginęło dziewięciu misjonarzy oraz około ośmiu tysięcy wiernych, w tym m.in. Nam Jong-sam i Hong Bong-ju, którzy oddali życie, świadcząc o wierze.
- Po otwarciu portów Korei w 1876 roku, misjonarze mogli ponownie wjechać do kraju, lecz niektórzy z nich zostali ponownie aresztowani.
- Biskup Ridel oraz ksiądz Degert nie zostali straceni, lecz odesłani do Chin.
- Od tego momentu epoka prześladowań misjonarzy dobiegła końca.
- Przyczyny prześladowań:
- oskarżenie o „mubumugun” „bez ojca i władcy”, czyli kult, który nie brał pod uwagę ani rodziców, ani króla.
- postrzeganie katolicyzmu jako sekty wywrotowej, ponieważ był on sprzeczny z podstawowymi zasadami relacji społecznych, które w systemie konfucjańskim stanowią filary etyczne Trzech Podstawowych Związków i Pięciu Cnót Kardynalnych. {Zgodnie z konfucjanizmem, aby utrzymać porządek społeczny, należy przestrzegać Trzech Podstawowych Związków: władca kieruje poddanym, ojciec kieruje synem, mąż kieruje żoną}. oraz Pięciu Cnót, którymi są: dobroć, prawość, szacunek, wiedza i szczerość.
- Ekskluzywizm konfucjański,
- niestabilność polityczna,
- polityka izolacjonistyczna.
- Z powodu prześladowań elity intelektualne oddaliły się, a Kościół wspierały najbiedniejsze klasy społeczne. Wiara zakorzeniła się w górach i na odległych obszarach, gdzie powstało wiele katolickich wiosek.
- Z punktu widzenia wiary prześladowania były zwycięstwem Kościoła, ponieważ krew męczenników umożliwiła później wolność religijną.
4. Katolicyzm w czasach przemian i pod okupacją japońską
- Wraz z traktatem z 1882 r. zawartym ze Stanami Zjednoczonymi i traktatem z 1886 r. zawartym z Francją uznano – choć w ograniczonym zakresie – wolność wyznania. Misjonarze mogli swobodnie wjeżdżać do kraju i zaczęły powstawać parafie: pierwszą z nich była parafia Jonghyeon, a obecna katedra Myeongdong posiadała kościół, dom biskupi, klasztor i drukarnię.
- Następnie powstały parafie w Wonsan, Jemulpo, Busan, Masanpo, Mokpo i innych miastach portowych. W Yongsan zbudowano seminarium w stylu zachodnim, rozpoczynając w ten sposób lokalną formację kleru koreańskiego. Ewangelia rozprzestrzeniła się na południe aż do wyspy Jeju i na północ aż do odległego regionu Gando. Szybki rozwój spowodował napięcia z lokalnymi władzami i liczne konflikty, takie jak Jeju Gyonan {konflikt na Jeju} z ludowymi powstaniami przeciwko katolicyzmowi.
- Aby zapobiec starciom, rząd i Kościół zawarły traktat dla katolików, oficjalnie uznając wolność religijną dla Koreańczyków.
- W 1886 r. zawarto traktat z legacją francuską, który prawnie uznawał prawo misjonarzy do stałego pobytu w Korei.
- Kościół aktywnie zaangażował się w ruch modernizacyjny poprzez prasę i edukację.
- Katolicka gazeta Kyŏnghyang Shinmun, założona w 1906 r., stała się głosem patriotyzmu aż do momentu jej zamknięcia przez Japonię.
- Szkoły katolickie napotykały przeszkody ze strony japońskiego monopolu edukacyjnego i wiele z nich zostało zamkniętych.
- Podczas Ruchu 1 Marca 1919 roku, mimo zakazu wydanego przez władze kościelne, klerycy z seminarium w Seulu i w Daegu wzięli udział w manifestacjach niepodległościowych.
- W latach 20. Japonia narzuciła rytuał shintoistyczny, który Kościół koreański uznał za bałwochwalczy: w rezultacie wielu katolików zostało uwięzionych lub zwolnionych z pracy za odmowę uczestnictwa w nim.
- W latach 40. biskupi zachodni zostali zastąpieni przez Japończyków, a misjonarze amerykańscy zostali wydaleni lub uwięzieni. Pomimo represji ze strony Japonii struktura diecezjalna rozwijała się i rozrosła do dziewięciu diecezji. Nowe zgromadzenia misyjne, takie jak Maryknoll i Towarzystwo św. Kolumby, rozpoczęły swoją działalność apostolską w Korei. W 1942 r. diecezja Seulu została powierzona biskupowi Noh Gi-namowi, pierwszemu Koreańczykowi, który został ordynariuszem diecezjalnym.
5. Kościół katolicki w Korei Południowej i Północnej w czasie wojny koreańskiej
- Tragiczny podział Półwyspu Koreańskiego doprowadził ostatecznie do całkowitego upadku Kościoła w Korei Północnej.
- Na północy, po reformie rolnej i reformie walutowej, komunistyczne władze krok po kroku realizowały politykę zmierzającą do całkowitego wyniszczenia religii.
- Wielu wiernych, szukając wolności religijnej, uciekło na południe.
- Ci, którzy pozostali, trwali przy wierze do końca.
- W maju 1949 roku rozpoczęto ostateczną operację zniszczenia Kościoła katolickiego.
- Komuniści najpierw zaatakowali opactwo benedyktynów w Deogwon
- a następnie aresztowali biskupa Sauer oraz wszystkich zagranicznych księży, braci i siostry zakonne mieszkających w klasztorze i w prowincjach Hamgyeong Południowy i Północny.
- Biskup Hong Yong-ho, ordynariusz Diecezji Pjongjangu, zaprotestował przeciw tym działaniom i również został aresztowany.
- Wszystkich koreańskich księży posługujących w mieście Pjongjang oraz w prowincjach Pyeongan Południowy i Północny uwięziono.
- Również księża, którzy pozostali w regionach Hwanghae i Gangwon, zostali aresztowani przed wybuchem wojny 25 czerwca i po jej rozpoczęciu. • W rezultacie na terenie Korei Północnej nie pozostał ani jeden kapłan.
- Kościół katolicki w Korei Południowej, mimo dramatycznych doświadczeń wojny koreańskiej (1950–1953), nie zatrzymał swojego rozwoju.
- Po zawarciu rozejmu nastąpił gwałtowny wzrost liczby wiernych; co roku do Kościoła wstępowały dziesiątki tysięcy nowych osób.
- W czasie rozejmu liczba wiernych wynosiła około 160 tysięcy, natomiast w 1962 roku wzrosła już do około 530 tysięcy.
6. Ustanowienie hierarchii Kościoła Katolickiego w Korei
- Rok 1962 był dla Kościoła w Korei otwarciem nowego rozdziału. W tym właśnie roku ustanowiono w nim pełny system hierarchiczny Kościoła katolickiego, rozpoczynając tym samym nowy okres dojrzałości kościelnej.
- Zwołany w tym samym czasie Sobór Watykański II wywarł ogromny wpływ na odnowę i rozwój Kościoła w Korei, wpływając bardzo głęboko na życie pastoralne, liturgiczne i misyjne.
- Ważnym etapem rozwoju instytucjonalnego Kościoła w Korei było wyniesienie arcybiskupa Kim Su-hwana, metropolity Seulu, do godności kardynała w 1969 roku.
- Pod koniec 1983 roku Kościół katolicki w Korei liczył 1 711 367 wiernych.
- Istniało wtedy 14 diecezji, z których trzy – Seul, Daegu i Gwangju – miały rangę archidiecezji. Ponadto w Korei Północnej istniały jeszcze trzy diecezje terytorialnie przewidziane: Pyeongyang, Hamhung i Deogwon.
- Liczba parafii wynosiła 656, a liczba kaplic dojazdowych wynosiła 1 708.
- Wśród kapłanów było 1 059 Koreańczyków i 224 obcokrajowców.
- Wspólnoty życia konsekrowanego tworzyło 302 braci zakonnych (w tym 41 cudzoziemców) oraz 3 667 sióstr zakonnych (w tym 153 cudzoziemskie).